Burdasınız : Anasayfa > K > Kaside Nedir


Sponsorlu Baglantilar


Yaziyla ilgili Resimler

Kaside
Kaside / Kanuni Hicviyesi
Ekleyen : admin Okunma : 2044
Ekl.: 17-12-2013 Gün.: 17-12-2013

Bu Yazıda Neler Var

  • Kaside Nedir
  • Kasidenin Özellikleri
  • Kasidenin Bölümleri
  • 1. Nesib (Teşbib)
  • 2. Girizgah
  • 3. Medhiye
  • 4. Fahriye
  • 5. Tegazzül
  • 6. Taç
  • 7. Dua
  • Kaside Çeşitleri
  • 1. Nesip (Teşbip) Bölümüne Göre Kasideler
  • 2. Rediflerine Göre Kasideler
  • 3. Konularına Göre Kasideler
  • a) Tevhid
  • b) Münacaat
  • c) Naat
  • ç) Medhiye
  • d) Mersiye
  • e) Hicviye
  • Kasidelerin Tarihsel Önemi
  • Kaside Örnekleri
  • İlgili Yazılar

    01 | Modern Şiir Geleneği
    02 | Hürriyet Kasidesi İncelemesi
    03 | Kaside
    04 | Didaktik Şiir
    05 | Gazel
    06 | Divan Şiiri Geleneği
    07 | Epik Şiir
    08 | Methiye
    09 | Nazım Şekilleri
    10 | Musammat
    11 | Girizgah
    12 | Murabba
    13 | Lirik
    14 | Beyit
    15 | Dramatik Şiir
    16 | Şiir
    17 | Tuyuğ
    18 | Ağıt
    19 | Hamasi Şiir
    20 | Fahriye
    21 | Lirik Şiir
    22 | Şair
    23 | Terci-i Bent
    24 | Müstezat
    25 | Serbest Müstezat

    En Son Eklenenler

    08 | Yakıt Yakıt

    Kaside (Özet) : Genellikle din ve devlet büyüklerini övmek amacıyla yazılan divan edebiyatı şiiridir. Kaside şairlerine kaside-gü (kaside söyleyen), kaside-sera ya da kaside-perdaz (kaside yazan) denir.

    Kaside Nedir

    Kasideler, genellikle birini övmek ve yermek amacıyla yazılan şiirlere denir, kasideler genellikle din ve devlet adamlarını övmek amacıyla yazılan divan edebiyatı şiirlerdir. Çok katı bir kalıpla yazılan kasideler, 6 bölümden oluşur. Türk edebiyatında 13. yüzyılda kullanılmaya başlanır. Nazım birimi beyittir. Beyit sayısı 33-99 arasında değişir. Kasidenin ilk beyitine matla denir.  Kasidenin son beyitine makta , şairin mahlasının bulunduğu beyite taç beyit denir. Kasidenin en güzel beyiti beyt-ül kasid olarak adlandırılır.

    Kasidenin Özellikleri

     1- Beyitlerden oluşur. Kafiye düzeni gazelle aynıdır. Yani aa, ba, ca, da, ea, fa … Ancak gazelden daha uzun bir nazım şeklidir.
     2- Kaside en az 33, en çok 99 beyitten oluşur. Ancak beyit sayısı 33’den az olan kasideler de vardır.
     3- Kasidenin ilk beytine matla denir. Ama şair, şiir içinde matlaı yenileyebilir.
     4- Kasidenin son beytine makta denir.
     5- Şairin isminin geçtiği yere taç beyit denir. Sonlara doğrudur.
     6- Kasidenin en güzel beytine beytü’l-kasid denir.
     7- Aruz ölçüsüyle yazılır.
     8- Bu türün en meşhur ismi Nef’i’dir.
     9- Kasidenin kendi içinde belli bölümleri vardır.

    Kasidenin Bölümleri

    1. Nesib (Teşbib)

    Nesib yani teşbib giriş bölümüdür. Kasidenin tasvir bölümüdür. Burada, asıl konuya geçilmeden önce ramazan, bayram, bahar, yaz, savaş gibi konular ele alınır.

    2. Girizgah

    Girizgah kasidenin ikinci bölümüdür. Asıl konuya giriş için uygun bir ortam hazırlama yani giriş bölümüdür.

    3. Medhiye

    Medhiye bu bölümde şair kimi övecekse onun yüceliklerini, başarılarını, erdemlerini anlatır. Bu bölümde abartı ve ağır bir anlatım göze çarpar.
     O sultan ki cism-i cihân cânıdır
     Zamânın zamân-ı
     baharıdır.ü

    4. Fahriye

    Fahriye şair bu bölümde kendini ve şiirini över. Abrtılı bir anlatım söz konusudur.

    5. Tegazzül

    Tegazzül şair zaman zaman monotonluğu kırmak için kasidenin içinde, aynı ölçü ve uyakla gazeller yazar. Bu gazelin yazıldığı yer, tegazzül bölümüdür.

    6. Taç

    Şair bu bölümde mahlasını ( Şiirdeki ad, takma ad) kullanır.

    7. Dua

    En son bölümdür. Burada, övülen, kendisi için kaside yazılan kişi için dua edilir. Kişi için dua edilir. Kasidenin son bölümüdür.
     Hüdâ ömrünü ber-karâr eylesin
     Verip maksadın
     kâm-kâr eylesin
     
    Not: Kaside, bir maksat için yazılmış şiirdir. Şairin bir isteği vardır. Bu bakımdan bir dilekçe olarak değerlendirilebilir. Çünkü şair, bu şekilde kompozisyona yer veren bir manzume ile hem isteğini söylemekte, hem de yeteneğini göstermektedir.

    Kaside Çeşitleri

    Kasideler şu ölçülere göre sınıflandırılırlar.

    1. Nesip (Teşbip) Bölümüne Göre Kasideler

    Bahariye (Bahar), Iydiye (Bayram), Şitaiye (Kış) Ramazaniye (Ramazan), Sayfiye (yaz)

    2. Rediflerine Göre Kasideler

    Su Kasidesi, Sühân kasidesi, Gül kasidesi, Sünbül Kasidesi
    Not: Şehirleri konu edinen kasideler de vardır. İstanbul Kasidesi

    3. Konularına Göre Kasideler

    a) Tevhid

    Tevhid Allah’ın varlığını ve birliğini anlatan kasidedir.

    b) Münacaat

    Münacaat Allah’a yalvarmak için yazılan kaside.

    c) Naat

    Naat Hz. Muhammed(S.A.S)’i ve din büyüklerini anlatmak için yazılan kasidedir.

    ç) Medhiye

    Medhiye devrin ileri gelen kişilerini övmek için yazılan kaside çeşididir.

    d) Mersiye

    Mersiye sevilen insanların ölümünden duyulan acıları anlatan kasidedir. Türk Edebiyatında bu kasidenin en güzel örneklerinden biri Baki’nin Kanuni Sultan Süleyman için yazdığı Kanuni Mersiyesi’dir.

    e) Hicviye

    Hicviye herhangi bir kişiyi yermek amacıyla yazılan kasidelerdir. Acımasız ve abartılı bir dil kullanılır. Edebiyatımızda hicviyenin en güzel örneklerini Nef’i vermiştir. Onun Siham-ı Kaza’sı bu türün en güzel örneklerinden biridir.

    Kasidelerin Tarihsel Önemi

    Kasideler, sosyal ve kültür tarihi araştırmacısı için önemli bir belge ve bilgi kaynağı olarak değerlendirilebilirler. Resmî tarihi vesikalar kadar, edebî metinlerin de tarih araştırmacısı için önemli bir belge olduğunu ispatlayacak mühim kaynaklar arasındadır.
     
    Kasideler, ideal devlet adamı profili çizme, sosyal ve ekonomik konularda devrin özelliklerini yansıtma, sosyal hayatın değişik sahnelerini anlatma, tarihî şahsiyetlerin biyografik bilgilerine katkıda bulunma, siyasal ve kültürel tarihin pek çok değişik safhası için yazılmış edebi eserlerdir.




    En Cok Okunan Yazilar

    03 | Düzlem Düzlem
    06 | Paragraf Paragraf
    
    ..:: Online Uyeler ::..
    
    Bi soru sor